Explosierisico’s in Verschillende Industrieën

Een explosieve atmosfeer ontstaat wanneer brandbare gassen, dampen, nevels of brandbaar stof zich mengen met lucht in een concentratie die kan ontbranden. Voeg een ontstekingsbron toe, en het mengsel kan snel ontsteken en een explosie veroorzaken.

Deze omstandigheden zijn niet beperkt tot de zware industrie. Terwijl sommige sectoren zich bezighouden met duidelijke explosiegevaar, genereren veel alledaagse industrieën ook explosieve atmosferen zonder het te beseffen.

Het herkennen van deze risico’s is de eerste stap naar het voorkomen van incidenten.

Duidelijke Risico’s: Energie- en Chemische Industrieën

Voor sommige sectoren zijn explosiegevaar en explosieve atmosferen onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Bedrijven die werken met brandbare gassen, vloeistoffen of vluchtige chemicaliën moeten continu deze risico’s beheersen.

Natuurgasbedrijven worden gevaarlijk wanneer lekkages gas in contact brengen met lucht. Methaan vormt explosieve mengsels, zelfs bij relatief lage concentraties. Biogasinstallaties lopen vergelijkbare risico’s. Lekkagepunten in vergisters, pijpleidingen of opslagtanks kunnen methaanrijk gas vrijgeven, dat snel gevaarlijke niveaus bereikt.

De verwerking van koolwaterstoffen introduceert extra uitdagingen. Damp van stoffen zoals propaan, benzine en andere koolwaterstoffen kan gemakkelijk explosieve atmosferen vormen, afhankelijk van hun vlampunten. De richtlijnen van de Europese Commissie over ATEX leggen uit hoe explosieve atmosferen ontstaan en waarom strikte veiligheidsvoorschriften in deze omgevingen van toepassing zijn.

Onverwachte Sectoren: Alledaagse Industrieën

Veel organisaties zijn verrast om te ontdekken dat hun ogenschijnlijk onschuldige operaties ook explosiegevaar kunnen veroorzaken.

Voedselverwerking

Graanelevators, suikerraffinaderijen en bedrijven die werken met droge bulkvoedselproducten lopen tegen een verborgen gevaar aan: brandbaar stof.

Wanneer fijne deeltjes zoals meel, suiker, graanstof of poedermelk in de lucht komen in afgesloten ruimtes, kunnen ze explosieve stofwolken vormen. Stofcollectoren en extractiesystemen worden vaak plekken waar deze concentraties zich ontwikkelen.

Bepaalde voedingsadditieven kunnen ook bijdragen aan gevaarlijke atmosferen. Alcohol, lactosepoeders en oplosmiddelen die in de voedselverwerking worden gebruikt, kunnen onder de juiste omstandigheden brandbare dampen genereren.

Metaalbewerking

Grinden, polijsten en oppervlaktebehandelingsprocessen kunnen brandbaar metaalstof genereren. Lichte metalen zoals aluminium of magnesium zijn bijzonder gevaarlijk. Wanneer deze deeltjes zich ophopen in stofcollectoren of ventilatiesystemen, kunnen ze explosieve mengsels creëren.

Hoe fijner de deeltjes, hoe hoger het explosierisico.

Houtbewerking

Houtstof is een ander bekend brandbaar materiaal. Zaagmolens, meubelfabrikanten en bedrijven die houtproducten bewerken genereren voortdurend fijn stof. Wanneer dit stof in afgesloten ruimtes in de lucht komt, zoals extractieducten of filtersystemen, kan het explosieve atmosferen veroorzaken.

Verfspuitcabines

Verfspuitcabines creëren risico’s door zowel overspray als oplosmiddel-dampen die vrijkomen tijdens de applicatie. Als de ventilatie onvoldoende is, kunnen deze stoffen zich ophopen en explosieve mengsels in de cabine creëren.

Afval- en Waterbehandeling

Rioolwaterzuiveringsinstallaties produceren methaan als bijproduct van biologische processen. Wanneer dit gas zich ophoopt in afgesloten of slecht geventileerde ruimtes, kan het explosieve atmosferen vormen.

Recyclingfaciliteiten lopen extra risico’s omdat inkomend afval aerosoldoseerders met brandbare drijfgassen, containers met oplosmiddelresidu’s of materialen zoals papier en plastics kan bevatten die brandbaar stof genereren.

Kool- en Koolstofverwerking

Koolverwerkingsfaciliteiten lopen explosierisico’s wanneer het breken, drogen of verpoederen van kool fijn stof genereert. Wanneer dit stof in de lucht zweeft, vormt het gemakkelijk explosieve mengsels.

Van Bewustzijn naar Preventie

Explosiegevaar bestaat in veel meer sectoren dan veel mensen beseffen. Het is essentieel om te identificeren waar brandbare gassen, dampen of stof zich kunnen ophopen om incidenten te voorkomen.

De sleutel is om je specifieke processen te beoordelen:

• Welke brandbare materialen zijn aanwezig in je processen?

• Waar kunnen gassen of dampen zich ophopen?

• Kan stof in afgesloten apparatuur of ventilatiesystemen in de lucht komen?

Een goede risicobeoordeling helpt te bepalen waar gevaarlijke gebieden zich bevinden en welke veiligheidsmaatregelen nodig zijn. Onze gids over gas- en dampexplosierisico’s legt de belangrijkste factoren uit die van invloed zijn op wanneer explosieve atmosferen ontstaan.

Zodra gevaarlijke zones zijn geïdentificeerd, moet de apparatuur die in deze omgevingen wordt gebruikt, ontworpen zijn voor explosieve atmosferen. Voor inspectie- en documentatietaken in gevaarlijke gebieden kunnen hulpmiddelen zoals een IECEx digitale camera operators in staat stellen veilig beelden vast te leggen zonder ontstekingsrisico’s in te voeren.